Đầu năm nay, tại sự kiện Bitcoin Asia ở Hồng Kông, ngày càng xuất hiện sự thất vọng ra mặt đối với các công ty quản lý kho bạc tiền số (DAT) trên toàn cầu khi hiệu suất hoạt động của họ thường thấp hơn so với giá trị tài sản mà họ nắm giữ.
“Chỉ cần mua ETF thôi,” CEO Matt Cole của Strive Asset Management chia sẻ trên sân khấu trong một phiên thảo luận tại hội nghị.
Tuy nhiên, tình hình ở Nhật Bản lại khác. Các DAT niêm yết tại Tokyo liên tục có hiệu suất vượt trội so với Bitcoin, nhờ vào cơ chế thuế ưu đãi đối với cổ phiếu so với tiền số. Những khoản lợi nhuận vượt trội này không phải ngẫu nhiên, mà phản ánh các ưu đãi thuế của Nhật Bản: thu nhập trực tiếp từ crypto bị đánh thuế cao, trong khi lợi nhuận từ cổ phiếu được hưởng mức thuế thấp hơn và có thể bù trừ lỗ.
Tại Nhật, lợi nhuận từ crypto được coi là thu nhập khác, gộp chung với lương và các nguồn thu khác, chịu thuế lũy tiến lên tới 55% cho người có thu nhập cao nhất. Lợi nhuận này không được bù trừ với các khoản lỗ từ nguồn khác và không thể chuyển sang các năm sau. Ngược lại, lợi nhuận từ cổ phiếu thuộc một nhóm thuế riêng, chịu thuế khoảng 20%, cho phép bù trừ lỗ và thủ tục báo cáo đơn giản hơn. Sự khác biệt này tạo ra động lực tài chính rõ ràng: nắm giữ Bitcoin trực tiếp sẽ phải chịu mức thuế cao, trong khi nắm giữ cổ phiếu liên kết với Bitcoin giúp lợi nhuận vẫn ở mức thuế thấp hơn.
Những nhà đầu tư muốn tiếp cận Bitcoin mà không chịu mức thuế 55% buộc phải mua cổ phiếu của các công ty nắm giữ BTC. Trong khi đó, các công ty Mỹ hoạt động trong môi trường thuế trung lập, nên giá cổ phiếu hiếm khi vượt quá giá trị BTC mà họ nắm giữ.
Cùng lúc, Sở Giao dịch Chứng khoán Tokyo và Japan Exchange Group ngày càng lo ngại về mức biến động mà cơ chế thuế của chính họ đã góp phần tạo ra. Họ bắt đầu cảnh báo các công ty về các chiến thuật niêm yết “hậu trường”, thắt chặt kiểm toán và cảnh báo rằng mô hình DAT có thể đem lại rủi ro mà nhà đầu tư cá nhân chưa hiểu hết.
Các cuộc thảo luận tương tự cũng diễn ra ở Hồng Kông, Ấn Độ và Australia, khi các cơ quan quản lý lo ngại về cấu trúc này và khuyến cáo các công ty niêm yết cân nhắc kỹ lưỡng trước khi áp dụng.
Ở Nhật Bản, DAT có thể sắp mất đi sức hấp dẫn nếu cơ quan thuế quốc gia thay đổi cách đánh thuế đối với crypto. Khi đó, không còn lợi thế thuế, các DAT niêm yết tại Tokyo sẽ nhanh chóng mất đi ưu thế, và lời khuyên “chỉ cần mua ETF” có thể sẽ trở nên hợp lý ngay cả với thị trường Nhật Bản.
- Nhật Bản xem xét siết chặt công ty niêm yết nắm giữ tài sản số (DAT)
- FSA Nhật Bản lên kế hoạch đại tu tiền điện tử: Quy định mới, thuế 20%, quyền truy cập ngân hàng
Vương Tiễn
