Hơn một nửa số dự án crypto từng được phát hành đến nay đã “chết”, trong đó phần lớn các thất bại xảy ra trong năm 2025, theo phân tích mới của CoinGecko.
Nghiên cứu dựa trên dữ liệu niêm yết token trên GeckoTerminal từ giữa năm 2021 đến cuối năm 2025 cho thấy, trong gần 20,2 triệu token gia nhập thị trường trong giai đoạn này, có tới 53,2% không còn được giao dịch. Đáng chú ý, riêng năm 2025 ghi nhận khoảng 11,6 triệu token thất bại, chiếm 86,3% tổng số “cái chết” của các dự án trong vòng 5 năm qua.
Theo chuyên gia phân tích Shaun Paul Lee của CoinGecko, nguyên nhân then chốt dẫn đến làn sóng token “chết yểu” là sự bùng nổ của các memecoin làm sơ sài và những dự án thử nghiệm được tung ra thông qua các nền tảng launchpad như pump.fun. Những nền tảng này hạ thấp đáng kể rào cản tạo token, kéo theo sự xuất hiện ồ ạt của các tài sản mang tính đầu cơ cao, thiếu nền tảng phát triển thực chất. Nhiều token thậm chí chỉ ghi nhận vài giao dịch lẻ tẻ trước khi biến mất khỏi thị trường.
Quý IV/2025 được xem là thời điểm tồi tệ nhất. Chỉ trong vòng ba tháng, khoảng 7,7 triệu token đã thất bại, tương đương 35% tổng số dự án crypto “chết” kể từ năm 2021. Đợt sụp đổ này diễn ra ngay sau “chuỗi thanh lý” ngày 10/10, khi khoảng 19 tỷ USD vị thế crypto sử dụng đòn bẩy bị xóa sổ chỉ trong một ngày. Theo Lee, đây là sự kiện giảm đòn bẩy lớn nhất trong lịch sử crypto, gây chấn động các thị trường vốn đã quá lệ thuộc vào các khoản đặt cược ngắn hạn.
Để thấy rõ quy mô, toàn thị trường chỉ ghi nhận 2.584 dự án thất bại trong năm 2021. Con số này tăng vọt lên hơn 1,3 triệu vào năm 2024 trước khi bùng nổ trong năm 2025. Dữ liệu — chỉ tính những dự án từng có ít nhất một giao dịch trước khi “im hơi lặng tiếng” — phản ánh tốc độ mà mô hình tiếp cận mở của crypto có thể nhanh chóng dẫn đến tình trạng bão hòa và đào thải khốc liệt.
- Vì sao buyback token bất ngờ trở lại tâm điểm chú ý?
- Các chuyên gia dự báo token riêng tư sẽ tiếp tục vượt trội trong năm 2026
Vương Tiễn
