Bitcoin tiếp tục nối dài đà bán tháo từ tháng 1, lùi về quanh 77.800 USD trong phiên thứ Hai, trong bối cảnh làn sóng định giá lại thanh khoản toàn cầu lan rộng khắp thị trường tài sản số, chứng khoán và kim loại quý. Diễn biến này đã xóa bỏ vai trò trú ẩn vốn từng hỗ trợ các tài sản được xem là “an toàn” hồi đầu năm.
Đợt giảm mới nhất diễn ra song song với làn sóng rút vốn mạnh từ nhà đầu tư tổ chức. Theo CoinShares, các sản phẩm đầu tư crypto toàn cầu ghi nhận thêm 1,7 tỷ USD bị rút ròng trong tuần qua, sau khi các ETF Bitcoin chứng kiến 1,6 tỷ USD bị rút ròng trong tháng 1 — một trong những tháng tệ nhất từng ghi nhận.
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy Bitcoin đã đóng cửa giảm 4 tháng liên tiếp, lần đầu tiên kể từ năm 2018, trong khi tháng 1 đánh dấu khởi đầu năm yếu nhất của tài sản này kể từ 2022.
Tái thiết lập kỳ vọng vĩ mô
Giới quan sát ngày càng cho rằng đợt điều chỉnh này bắt nguồn từ yếu tố vĩ mô thay vì sự cố riêng của thị trường crypto.
Ông Timothy Misir, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại BRN, nhận định tuần cuối tháng 1 đã chứng kiến một đợt “tái thiết lập trạng thái né tránh rủi ro mang tính quyết định” trên toàn cầu. Nguyên nhân đến từ việc ông Kevin Warsh được đề cử làm Chủ tịch Fed tiếp theo cùng với dữ liệu chỉ số giá sản xuất (PPI) của Mỹ cao hơn kỳ vọng. Những yếu tố này đã khiến thị trường nhanh chóng định giá lại triển vọng điều kiện tài chính, và trong thị trường crypto, áp lực càng gia tăng do ETF bị rút vốn, thợ đào bán ra và hoạt động giảm rủi ro đồng loạt ở nhiều nhóm tài sản.
Theo Misir, đợt điều chỉnh không chỉ giới hạn ở tài sản số. Giá vàng đã giảm gần 7% so với đỉnh cuối tháng 1, trong khi bạc lao dốc mạnh khi nhà đầu tư đánh giá lại triển vọng chính sách tiền tệ Mỹ và thanh khoản USD.
QCP Capital cũng cho biết làn sóng “risk-off” đã lan sang cả các tài sản trú ẩn truyền thống, khi kim loại quý điều chỉnh sâu do yêu cầu ký quỹ tăng cao khiến các vị thế đòn bẩy trên thị trường futures bị đóng hàng loạt.
Tín hiệu tương tự cũng xuất hiện từ Phố Wall. Các nhà phân tích tại JPMorgan nhận định hợp đồng tương lai Bitcoin hiện đang rơi vào vùng quá bán, trong khi bạc đã chuyển từ trạng thái quá mua sang điều chỉnh mạnh. Ngân hàng này cho rằng diễn biến trái chiều phản ánh quá trình thanh lý đòn bẩy trên diện rộng ở các tài sản nhạy cảm với vĩ mô, dù vẫn giữ quan điểm tích cực dài hạn với vàng, dự báo giá có thể tiến tới 8.500 USD theo thời gian.
Áp lực mạnh từ thị trường phái sinh
Thị trường crypto đang hấp thụ cú sốc với cường độ lớn hơn đáng kể.
Bitcoin từng rơi xuống gần 74.500 USD đầu tuần này, tương đương mức giảm hơn 20% so với đỉnh giữa tháng 1. Các ETF Bitcoin giao ngay ghi nhận 1,49 tỷ USD bị rút ròng trong tuần, trong khi các quỹ liên quan đến Ether mất thêm 327 triệu USD, đánh dấu một tuần “đỏ lửa” trên toàn bộ nhóm ETF crypto lớn.
Thị trường phái sinh càng khuếch đại biến động. Ông Samer Hasn, chuyên gia phân tích tại XS.com, cho biết tổng hợp đồng mở (hợp đồng mở) trên thị trường futures đã sụt giảm mạnh khi nhà đầu cơ thu hẹp vị thế giữa bối cảnh bất ổn gia tăng.
Dữ liệu từ CoinGlass cho thấy tổng hợp đồng mở crypto futures đã giảm xuống khoảng 109 tỷ USD, thấp hơn 53% so với đỉnh lịch sử. Riêng Bitcoin futures còn khoảng 52 tỷ USD, giảm 44% so với đỉnh. Một số nguồn dữ liệu khác cho thấy con số còn thấp hơn đáng kể.
Ông Hasn cho biết thêm đợt lao dốc trùng với làn sóng thanh lý vị thế mua lớn nhất kể từ tháng 10, lên tới khoảng 5 tỷ USD trong 6 ngày qua, riêng Bitcoin futures chiếm khoảng 1,7 tỷ USD.
Tín hiệu on-chain và kỹ thuật xấu đi
Các chỉ báo on-chain cũng cho thấy sự suy yếu. Misir cho biết Bitcoin hiện giao dịch dưới nhiều vùng giá vốn ngắn hạn, khiến nhiều nhà đầu tư mua gần đây rơi vào trạng thái thua lỗ, từ đó làm gia tăng nguy cơ bán tháo. Trong khi đó, thợ đào tiếp tục chuyển coin lên sàn, tạo thêm áp lực cung trong bối cảnh thanh khoản suy giảm.
Trên thị trường futures, Bitcoin để lại một khoảng trống giá lớn trên hợp đồng tương lai CME đầu tuần — một trong những khoảng trống giảm mạnh nhất từng ghi nhận. Vùng chưa được lấp đầy nằm trong khoảng 78.000 – 84.560 USD, hiện được giới giao dịch theo dõi sát như một “nam châm giá” tiềm năng nếu thị trường có nhịp hồi kỹ thuật. Ether và nhiều altcoin khác cũng lao dốc về đáy nhiều tháng khi tổng vốn hóa thị trường tài sản số giảm còn khoảng 2,7 nghìn tỷ USD.
Dù vậy, một số chuyên gia cho rằng mức điều chỉnh hiện tại vẫn chưa quá cực đoan nếu so với lịch sử. Ông Nic Puckrin, đồng sáng lập Coin Bureau, lưu ý Bitcoin hiện giảm khoảng 40% so với đỉnh lịch sử quanh 126.000 USD, trong khi các chu kỳ trước từng chứng kiến mức giảm từ 72%–84%. Tuy nhiên, ông cũng nhận định biến động của BTC đang giảm dần, nên chu kỳ này có thể không chứng kiến cú sụt sâu như trước.
Cá voi tích lũy, triển vọng dài hạn vẫn được giữ
Một số nhà phân tích cảnh báo không nên ngoại suy áp lực ngắn hạn quá xa. Hasn cho biết các ví lớn dường như đang mua vào khi giá giảm. Dữ liệu cho thấy số địa chỉ nắm giữ từ 1.000–10.000 BTC đang tăng trở lại gần mức cao gần đây — một tín hiệu phân kỳ so với các đợt giảm trước.
Về dài hạn, các nhà phân tích tại Bernstein cho rằng đợt suy yếu hiện nay giống một pha thị trường gấu ngắn hạn hơn là khởi đầu của “mùa đông crypto” kéo dài. Bernstein dự báo chu kỳ có thể đảo chiều vào cuối năm 2026, với khả năng Bitcoin tạo đáy quanh vùng 60.000 USD khi áp lực bán cưỡng bức kết thúc và điều kiện vĩ mô ổn định hơn.
Trong ngắn hạn, thị trường vẫn đang ở chế độ “tái thiết lập”, nơi thanh khoản, chứ không phải câu chuyện hay kỳ vọng, mới là yếu tố chi phối chính — theo nhận định của BRN.
- Vàng và bạc đã xóa sổ 7 nghìn tỷ đô la khỏi thị trường toàn cầu, liệu Bitcoin có đi theo con đường đó?
- Bitcoin có thể giảm xuống 50.000 USD khi lặp lại mô hình thị trường gấu
- Đợt bán tháo crypto nhiều khả năng bắt nguồn từ tình trạng cạn kiệt thanh khoản USD
Thạch Sanh
