Cuộc họp ngày 4/12 của Ủy ban Tư vấn Nhà đầu tư (Investor Advisory Committee) của SEC tập trung vào câu hỏi mà cơ quan này tránh đề cập suốt nhiều năm: “Cổ phiếu niêm yết trên blockchain thực tế trông như thế nào?”
Khác với các sản phẩm phái sinh hay token tách rời quyền cổ đông, mục tiêu là cổ phiếu đăng ký giao dịch trong khuôn khổ pháp lý hiện hành, giống như cổ phiếu Apple hiện nay.
Hai giờ thảo luận với chủ đề “Token hóa cổ phiếu: Phát hành, giao dịch và thanh toán theo quy định hiện hành” quy tụ các chuyên gia từ Nasdaq, BlackRock, Coinbase, Citadel Securities, Robinhood và Galaxy Digital để phác họa con đường này công khai lần đầu.
Nasdaq gần đây đề xuất giao dịch phiên bản token của cổ phiếu niêm yết song song với cổ phiếu truyền thống trên cùng sổ lệnh, nhấn mạnh blockchain chỉ là công nghệ thanh toán, không cần miễn trừ khỏi hệ thống thị trường quốc gia.
Nasdaq đề xuất cổ phiếu có thể giao dịch dưới dạng số truyền thống hoặc token, cùng CUSIP, quyền lợi kinh tế và thứ tự khớp lệnh. Blockchain chỉ thay sổ kế toán phía sau, các quy tắc hiện hành vẫn giữ nguyên: đăng ký theo Securities Act, hoạt động theo Exchange Act, và DTC đảm bảo giao dịch.
Cấu trúc này giữ token hóa cổ phiếu trong Regulation NMS, giúp khớp giá tốt nhất, duy trì nghĩa vụ niêm yết của nhà tạo lập thị trường và giám sát giao dịch bất thường. Nasdaq cảnh báo rằng thị trường ngoài NMS sẽ phân tán thanh khoản, làm xói mòn khám phá giá và khiến phát hành viên không biết cổ phiếu của họ thực sự giao dịch ở đâu.
Cuộc họp cũng phân biệt giữa token cổ phiếu gốc (issuer trực tiếp đưa cổ phiếu lên blockchain, giữ quyền biểu quyết và quyền lợi) và token bọc (chỉ theo dõi giá, không có quyền biểu quyết hay kiện tụng). Nasdaq lấy ví dụ token bọc tại châu Âu, giá lệch so với cổ phiếu cơ sở, gây rủi ro cho nhà đầu tư.
Theo kế hoạch Nasdaq, việc đăng ký cổ phiếu token hóa trên sàn quốc gia là khả thi, blockchain chỉ là công nghệ lưu trữ. Các mô hình giao dịch 24/7 hay trên sàn ngoài NMS gặp xung đột với quy định hiện hành, đặc biệt về NBBO và giờ giao dịch.
