Thanh khoản trên thị trường crypto đã ngừng lan tỏa rộng trong năm 2025, kéo theo hàng loạt hiệu ứng dây chuyền lên toàn bộ thị trường, theo báo cáo mới nhất của nhà tạo lập thị trường Wintermute.
Wintermute cho biết cấu trúc thị trường crypto đã thay đổi rõ rệt trong năm qua, khi thanh khoản không còn phân bổ rộng khắp các altcoin mà ngày càng tập trung vào Bitcoin, Ethereum và một nhóm nhỏ token vốn hóa lớn. Sự dịch chuyển trong dòng vốn này đã khiến thị trường phá vỡ các “kịch bản chu kỳ” quen thuộc trước đây.
“Vốn không còn lan tỏa trên diện rộng toàn thị trường,” Wintermute nhận định trong báo cáo OTC tài sản số năm 2025, được xây dựng dựa trên dữ liệu giao dịch OTC độc quyền của công ty.
Thay vào đó, thanh khoản trở nên tập trung và phân bổ không đồng đều, với khối lượng lớn chỉ xoay quanh một số ít tài sản. Hiệu suất thị trường ngày càng phụ thuộc vào điểm vào của dòng vốn và cách dòng vốn đó được triển khai. Wintermute chỉ ra rằng các quỹ ETF và các công ty nắm giữ crypto trong kho bạc doanh nghiệp — những thực thể đang mở rộng nhanh chóng — đã đóng vai trò quan trọng trong việc điều hướng dòng tiền vào các tài sản chủ chốt, khiến giao dịch spot tập trung ở nhóm đầu bảng.
Sóng altcoin ngắn lại, chu kỳ memecoin sụp đổ sớm
Wintermute cũng cho biết chu kỳ memecoin đã “sụp đổ” ngay từ đầu năm, làm thu hẹp thêm khả năng hình thành vốn và hạn chế độ bền của các đợt tăng giá ngoài nhóm tài sản lớn.
Hệ quả là thị trường altcoin trở nên chọn lọc hơn, với các đợt tăng giá ngắn hạn mang tính cơ hội xoay quanh những chủ đề như launchpad memecoin, DEX phái sinh vĩnh cửu, hay các hạ tầng thanh toán và API mới nổi, nhưng thiếu sự nối tiếp bền vững.
Theo báo cáo, thời gian trung vị của một “narrative rally” altcoin trong năm 2025 chỉ còn khoảng 19 ngày, giảm mạnh so với mức khoảng 61 ngày của năm trước đó.
Nhà đầu tư tổ chức giao dịch chiến thuật hơn, phái sinh ngày càng tinh vi
Báo cáo cũng ghi nhận sự thay đổi trong cách các đối tác lớn thực hiện giao dịch. Các tổ chức cho thấy mức độ niềm tin theo xu hướng giảm xuống, thay vào đó là cách tiếp cận mang tính chiến thuật, phản ứng linh hoạt trước tin tức. Việc thực hiện lệnh trở nên có tính toán hơn và diễn ra thường xuyên, phản ánh mức độ tinh vi ngày càng cao và sự rời bỏ các chu kỳ giao dịch mùa vụ đơn giản như “Uptober”.
Ở mảng phái sinh, Wintermute cho biết các cấu trúc giao dịch ngoài sàn tiếp tục mở rộng. CFD được sử dụng nhiều hơn như một công cụ tiếp cận hiệu quả về vốn đối với nhiều tài sản cơ sở. Trong khi đó, quyền chọn đã trưởng thành thành công cụ cốt lõi trong quản lý danh mục, với các chiến lược hệ thống và tạo lợi suất dần thay thế cách tiếp cận một chiều, thiên về đặt cược xu hướng như các chu kỳ trước.
Dòng chảy thanh khoản quan trọng không kém tâm lý rủi ro
Thông điệp trung tâm của báo cáo là: đường đi của thanh khoản hiện quan trọng không kém gì khẩu vị rủi ro tổng thể của thị trường.
Wintermute cho rằng vốn ngày càng chảy qua các kênh có cấu trúc như ETF và các công ty kho bạc crypto, qua đó quyết định nơi nào tích lũy được độ sâu thanh khoản và nơi nào vẫn có thể giao dịch với quy mô lớn. Điều này hỗ trợ mạnh cho nhóm tài sản chủ chốt nhưng hạn chế sự lan tỏa sang “đuôi dài” token, góp phần tạo ra môi trường giá đi ngang đối với phần lớn thị trường.
Một phân tích riêng từ Finery Markets cũng củng cố xu hướng này, cho rằng giao dịch ngoài sàn đang đóng vai trò ngày càng lớn khi các tổ chức ưu tiên chất lượng khớp lệnh và an toàn thanh toán.
Triển vọng 2026: chu kỳ crypto có thể không còn “sạch” như trước
Nhìn sang năm 2026, Wintermute nhận định năm 2025 có thể đánh dấu bước khởi đầu cho quá trình chuyển dịch của thị trường crypto, rời xa các chu kỳ tăng giảm rõ ràng dựa trên câu chuyện. Hiệu suất trong tương lai sẽ phụ thuộc vào việc thanh khoản có mở rộng ra ngoài một nhóm nhỏ tài sản vốn hóa lớn hay tiếp tục bị giam giữ ở đỉnh thị trường.
Để xu hướng này đảo chiều, theo Wintermute, các bên mua doanh nghiệp thông qua ETF và kho bạc crypto cần mở rộng phạm vi đầu tư sang nhiều tài sản hơn. Đồng thời, các tài sản chủ chốt phải ghi nhận mức tăng trưởng đủ lớn để kích hoạt quá trình xoay vòng vốn trên diện rộng. Một kịch bản khác là sự quay trở lại mạnh mẽ của nhà đầu tư cá nhân, kéo theo dòng tiền mới và làn sóng phát hành stablecoin, dù Wintermute cho rằng khả năng này khó xảy ra.
- Wintermute xả Bitcoin cuối năm: dữ liệu on-chain hé lộ áp lực bán thật sự
- Bitcoin sẽ tiếp tục dẫn dắt thị trường, “mùa altcoin” chưa tới: Wintermute
Vương Tiễn
