Thanh khoản thị trường tiền điện tử năm 2025 trở nên mất cân bằng, theo đánh giá của nhà tạo lập thị trường Wintermute. Vốn đầu tư tập trung chủ yếu vào một nhóm nhỏ các token, trong khi phần lớn thị trường gặp khó khăn trong việc thu hút sự quan tâm của nhà đầu tư.
Trong bối cảnh thị trường tiền điện tử đang dần tách khỏi các mô hình chu kỳ truyền thống, Wintermute đã nhận diện ba xu hướng chủ chốt có thể tạo nền tảng cho sự phục hồi toàn diện vào năm 2026.
Thanh khoản nghiêng về nhóm dẫn đầu năm 2025
Trong báo cáo tổng kết thị trường OTC tài sản số năm 2025, Wintermute nhận định rằng năm qua đã thử thách nhiều giả định lâu đời của thị trường tiền điện tử, đồng thời ghi nhận sự thay đổi sâu sắc trong cách dòng tiền vận động trong ngành.
Thông thường, dòng vốn trên thị trường tiền điện tử di chuyển theo chu kỳ: khởi đầu với Bitcoin như điểm vào chính, sau đó chuyển sang Ethereum khi động lực của Bitcoin giảm dần. Tiếp đến, dòng vốn sẽ dịch chuyển sang các altcoin vốn hóa lớn và nhỏ hơn khi khẩu vị rủi ro gia tăng. Tuy nhiên, quy luật này đã không còn đúng trong năm 2025.
Wintermute phát hiện rằng hoạt động giao dịch năm 2025 tập trung mạnh vào Bitcoin, Ethereum và một số ít token vốn hóa lớn. Hệ quả là thanh khoản trở nên mất cân đối, với dòng vốn chủ yếu tập trung vào các tài sản chủ chốt thay vì phân bổ rộng khắp thị trường.
“Vốn đầu tư không còn lan tỏa đều trên toàn thị trường. Thay vào đó, thanh khoản ngày càng tập trung và phân bổ thiếu đồng đều, tạo ra sự khác biệt rõ rệt,” báo cáo nhấn mạnh.
Theo Wintermute, sự chuyển dịch này chủ yếu xuất phát từ sự phát triển của các quỹ ETF và kho bạc tài sản số (DAT). Trước đây, stablecoin và các khoản đầu tư trực tiếp là kênh dẫn vốn chính vào thị trường tiền điện tử.
“Tuy nhiên, ETF và DAT đã thay đổi cấu trúc dòng tiền vào hệ sinh thái,” Wintermute nhận xét. “Nhiệm vụ của các quỹ này đang mở rộng, bắt đầu cho phép tiếp cận các token ngoài BTC và ETH, chủ yếu là các token vốn hóa lớn khác; tuy nhiên, quá trình này diễn ra tương đối chậm, nên lợi ích đối với thị trường altcoin sẽ cần thời gian để hiện thực hóa.”
Kết quả là chiều rộng thị trường bị thu hẹp và sự phân hóa lợi nhuận gia tăng, phản ánh việc dòng vốn được triển khai có chọn lọc hơn thay vì luân chuyển rộng rãi như trước. Xu hướng này thể hiện rõ nét ở hiệu suất của các nhóm altcoin và meme coin.
Báo cáo chỉ ra rằng thời gian các đợt tăng giá của altcoin đã rút ngắn đáng kể so với các năm trước. Từ 2022 đến 2024, các đợt tăng thường kéo dài từ 45 đến 60 ngày, nhưng sang năm 2025, độ bền của các đợt tăng giảm mạnh, với thời gian trung bình chỉ còn khoảng 20 ngày. Điều này diễn ra mặc dù liên tục xuất hiện các chủ đề mới như launchpad meme coin, sàn giao dịch perpetual DEX và câu chuyện x402.
“Những chủ đề này chỉ tạo ra các đợt hoạt động ngắn hạn, chưa đủ sức lan tỏa thành các xu hướng tăng giá bền vững trên toàn thị trường. Điều này phản ánh bối cảnh vĩ mô biến động, sự mệt mỏi của thị trường sau giai đoạn tăng nóng, và thanh khoản altcoin chưa đủ mạnh để duy trì các câu chuyện vượt qua giai đoạn khởi đầu. Vì vậy, các đợt tăng giá altcoin mang tính chiến thuật nhiều hơn là xu hướng dài hạn,” báo cáo nhận định.
Wintermute cũng lưu ý đến hiệu suất của meme coin trong năm 2025. Tổng vốn hóa thị trường meme coin giảm mạnh sau quý đầu tiên và không thể phục hồi các ngưỡng hỗ trợ quan trọng. Dù các đợt tăng giá ngắn hạn vẫn xuất hiện, chúng không đủ sức đảo ngược xu hướng giảm chung.
Báo cáo dẫn chứng các đợt biến động ngắn như cuộc cạnh tranh giữa hai launchpad meme coin Pump.fun và LetsBonk vào tháng 7, cho thấy sự quan tâm giao dịch cục bộ nhưng không phát triển thành một đợt phục hồi thị trường thực sự.
Ba kịch bản cho sự phục hồi thị trường rộng hơn năm 2026
Wintermute cho rằng để đảo ngược những động lực của năm 2025, thị trường cần ít nhất một trong ba diễn biến sau:
- Mở rộng tiếp cận từ các tổ chức: Hiện tại, phần lớn thanh khoản mới đến từ các ETF và kho bạc tài sản số, nhưng vẫn tập trung chủ yếu vào một số tài sản lớn. Để thị trường phục hồi toàn diện, cần mở rộng phạm vi đầu tư của các kênh này.
- Sức mạnh mới từ các tài sản chủ chốt: Một đợt tăng mạnh của Bitcoin hoặc Ethereum có thể tạo ra hiệu ứng giàu có, thúc đẩy dòng vốn lan tỏa. Tuy nhiên, mức độ chuyển dịch vốn vào thị trường rộng hơn vẫn chưa chắc chắn.
- Sự trở lại của nhà đầu tư cá nhân: Nếu dòng tiền bán lẻ chuyển từ thị trường chứng khoán quay lại tiền điện tử, thị trường có thể đón nhận thêm nguồn vốn mới. Dẫu vậy, Wintermute đánh giá đây là kịch bản ít khả năng xảy ra nhất.
Báo cáo kết luận, triển vọng năm 2026 sẽ phụ thuộc vào việc liệu một trong những yếu tố trên có đủ mạnh để mở rộng thanh khoản ra ngoài nhóm tài sản lớn hay không.
- Bitcoin chịu thử thách tâm lý khi nhóm holder dài hạn bắt đầu lung lay
- Binance dẫn đầu thị trường crypto toàn cầu, Việt Nam nằm trong nhóm nguồn truy cập lớn nhất
